ചരിത്രത്തിന്റെ താളുകൾ മറിച്ചുനോക്കുമ്പോൾ ഒരു സത്യം വ്യക്തമാകുന്നതാണ്. ലോകത്തെ മാറ്റിമറിച്ചത് ശബ്ദത്തിന്റെ ഉയരമല്ല, ചിന്തയുടെ ആഴമാണ്. ജനക്കൂട്ടത്തെ നിമിഷനേരം കൊണ്ട് ആവേശഭരിതരാക്കാൻ പലർക്കും കഴിയും. എന്നാൽ ഒരു സമൂഹത്തിന്റെ ചിന്തയെ മാറ്റാനും തലമുറകളുടെ ഭാവിയെ രൂപപ്പെടുത്താനും കഴിയുന്നത് യഥാർത്ഥ നേതാക്കൾക്കു മാത്രമാണ്.
ഇന്ന് പലപ്പോഴും നേതൃത്വം എന്നത് മുദ്രാവാക്യങ്ങളുടെ മത്സരമായി ചുരുങ്ങിക്കൊണ്ടിരിക്കുകയാണ്. ഒരു സർക്കാർ ഉത്തരവിറങ്ങിയാൽ അതിന്റെ നിയമപരമായ അടിത്തറ എന്താണെന്ന് അന്വേഷിക്കാതെ, എന്ത് സാഹചര്യത്തിലാണ് അത് ഉണ്ടായതെന്ന് പഠിക്കാതെ, അതിന്റെ ഗുണദോഷങ്ങൾ വിലയിരുത്താതെ ഉടൻ പ്രതിഷേധത്തിലേക്കും ആരോപണങ്ങളിലേക്കും പോകുന്ന പ്രവണതയാണ് വർധിച്ചുവരുന്നത്. എന്നാൽ ഒരു നദിയുടെ ആഴം അറിയാതെ അതിലേക്ക് ചാടുന്നത് എത്ര അപകടകരമാണോ, ഒരു വിഷയത്തിന്റെ സത്യാവസ്ഥ മനസ്സിലാക്കാതെ അതിലേക്ക് ജനങ്ങളെ നയിക്കുന്നതും അത്രത്തോളം അപകടകരമാണ്.
ഒരു യഥാർത്ഥ നേതാവ് ഒരു ഉത്തരവ് കണ്ടാൽ ആദ്യം ചോദിക്കുന്നത് “ഇത് ആരാണ് ഇറക്കിയത്?” എന്നല്ല; “എന്തുകൊണ്ടാണ് ഇത് ഇറക്കിയത്?” എന്നാണ്. “ഇതിന് പിന്നിലെ നിയമം എന്താണ്?”, “ഇതിന്റെ ഉദ്ദേശ്യം എന്താണ്?”, “ഇത് ജനങ്ങൾക്ക് ഗുണമാണോ ദോഷമാണോ?” എന്നിങ്ങനെ ചോദ്യങ്ങൾ ഉയർത്തി പഠിക്കുകയും മനസ്സിലാക്കുകയും ചെയ്യുന്നവനാണ് നേതൃത്വം വഹിക്കാൻ അർഹൻ. കാരണം പഠിക്കാതെ പ്രതികരിക്കുന്നത് വികാരമാണ്; പഠിച്ചശേഷം പ്രതികരിക്കുന്നത് വിവേകമാണ്.
ലോകത്തിലെ മഹാനായ നേതാക്കളുടെ ചരിത്രം പരിശോധിച്ചാൽ ഇത് വ്യക്തമായി കാണാം. Mahatma Gandhi ബ്രിട്ടീഷ് സാമ്രാജ്യത്തിനെതിരെ പോരാടിയത് വെറും വികാരപ്രകടനങ്ങളിലൂടെയല്ല. നിയമങ്ങളും ഭരണസംവിധാനങ്ങളും ജനങ്ങളുടെ മനഃശാസ്ത്രവും ആഴത്തിൽ മനസ്സിലാക്കിയ ശേഷമായിരുന്നു അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഓരോ നീക്കവും. Nelson Mandela 27 വർഷം തടവിൽ കിടന്നശേഷം അധികാരത്തിലെത്തിയപ്പോൾ പ്രതികാരമല്ല, ഐക്യമാണ് തെരഞ്ഞെടുത്തത്. കാരണം യഥാർത്ഥ നേതാക്കൾക്ക് കോപം നിയന്ത്രിക്കാൻ അറിയാം; സമൂഹത്തെ മുന്നോട്ട് നയിക്കാനാണ് അവർ ചിന്തിക്കുന്നത്.
നമ്മുടെ രാജ്യത്തിന്റെ വികസന ചരിത്രത്തിലും ഇതേ പാഠം കാണാം. ശാസ്ത്രജ്ഞരും വിദ്യാഭ്യാസ വിദഗ്ധരും ദീർഘവീക്ഷണമുള്ള ഭരണാധികാരികളും ചേർന്ന് രൂപപ്പെടുത്തിയ നയങ്ങളാണ് രാജ്യത്തെ മുന്നോട്ട് കൊണ്ടുപോയത്. ഒരിക്കലും ഒച്ചയും ബഹളവും കൊണ്ട് ഒരു പാലം പണിതിട്ടില്ല; അറിവുകൊണ്ടാണ് പണിതത്. മുദ്രാവാക്യങ്ങൾ കൊണ്ട് ഒരു സർവകലാശാല ഉയർന്നിട്ടില്ല; ദർശനമുള്ള നേതൃത്വത്തിലൂടെയാണ് ഉയർന്നത്. വികാരപ്രകടനങ്ങൾ കൊണ്ട് ഒരു രാജ്യം വികസിതമായിട്ടില്ല; പഠനവും പദ്ധതികളും തീരുമാനശേഷിയും കൊണ്ടാണ് വികസിച്ചത്.
ഇന്ന് പല സമൂഹങ്ങളിലും ഒരു അപകടകരമായ പ്രവണത കാണാം. ഒരു വ്യക്തിയെ തിരഞ്ഞെടുക്കുമ്പോൾ അദ്ദേഹത്തിന്റെ അറിവോ കഴിവോ നേതൃത്വപാടവമോ നോക്കാതെ കുടുംബബന്ധം, സൗഹൃദം, വിഭാഗീയത, വോട്ട് ബാങ്ക്, വ്യക്തിപരമായ താൽപര്യങ്ങൾ എന്നിവയാണ് പലപ്പോഴും മാനദണ്ഡമാക്കുന്നത്. വിദ്യാഭ്യാസമുള്ളവനാണൊ? നിയമങ്ങളെക്കുറിച്ച് അറിയുമൊ? ജനങ്ങളുടെ പ്രശ്നങ്ങൾ പഠിക്കാൻ തയ്യാറാണൊ? തീരുമാനങ്ങൾ എടുക്കാനുള്ള പ്രാപ്തിയുണ്ടൊ? — ഇത്തരം ചോദ്യങ്ങൾ പലപ്പോഴും പിന്നിലേക്ക് തള്ളപ്പെടുന്നു. ഫലമോ? ശബ്ദമുണ്ടാകുന്നു, പക്ഷേ പരിഹാരമുണ്ടാകുന്നില്ല.
ഒരു സർക്കാർ ഓഫീസിൽ കയറി ഉദ്യോഗസ്ഥരെ ഭീഷണിപ്പെടുത്തി കാര്യങ്ങൾ നേടിയെടുക്കുന്നവനെ ചിലർ ശക്തനായ നേതാവായി കാണും. എന്നാൽ അത് നേതൃത്വത്തിന്റെ വിജയം അല്ല; സംവിധാനങ്ങളുടെ പരാജയമാണ്. യഥാർത്ഥ നേതാവ് നിയമത്തെ ആയുധമാക്കും, അറിവിനെ ശക്തിയാക്കും, വസ്തുതകളെ തെളിവാക്കും. കാരണം ഭീഷണി ഒരാളുടെ തല കുനിപ്പിച്ചേക്കാം; പക്ഷേ അറിവ് ഒരു സംവിധാനത്തെ തന്നെ മാറ്റിമറിക്കും.
നേതൃത്വം എന്നത് മുന്നിൽ നിന്ന് വിളിച്ചുപറയാനുള്ള കഴിവല്ല; പിന്നിൽ നിൽക്കുന്നവരുടെ ശബ്ദം കേൾക്കാനുള്ള കഴിവാണ്. ജനങ്ങളുടെ വികാരങ്ങളെ ഇളക്കിവിടുന്നതല്ല നേതൃത്വം; അവരുടെ ചിന്തയെ ഉയർത്തുന്നതാണ്. പ്രശ്നങ്ങൾ ചൂണ്ടിക്കാണിക്കുന്നവരല്ല സമൂഹത്തിന് ആവശ്യം; പരിഹാരങ്ങൾ കണ്ടെത്തുന്നവരാണ്.
ഒരു സമൂഹത്തിന്റെ ഉയർച്ചയും താഴ്ചയും അതിന്റെ നേതൃത്വത്തിന്റെ നിലവാരത്തോട് നേരിട്ട് ബന്ധപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. കഴിവിനേക്കാൾ ബന്ധങ്ങളെ പരിഗണിക്കുന്ന സമൂഹങ്ങൾ പിന്നോട്ട് പോകും. അറിവിനേക്കാൾ ആർപ്പുവിളികളെ ആദരിക്കുന്ന സമൂഹങ്ങൾ വഴിതെറ്റും. എന്നാൽ സത്യസന്ധതയെയും അറിവിനെയും ദീർഘവീക്ഷണത്തെയും മാനിക്കുന്ന സമൂഹം ചരിത്രം സൃഷ്ടിക്കും.
നേതാവ് എന്നത് ജനക്കൂട്ടത്തെ നയിക്കുന്നവനല്ല; ജനതയുടെ ഭാവിയെ രൂപപ്പെടുത്തുന്നവനാണ്. ഒരു ഉത്തരവിന്റെ പിന്നിലെ കാരണം അന്വേഷിക്കുന്നവൻ, ഒരു പ്രശ്നത്തിന്റെ വേരുകൾ കണ്ടെത്തുന്നവൻ, വികാരങ്ങൾക്ക് പകരം വസ്തുതകളെ ആശ്രയിക്കുന്നവൻ, അധികാരത്തിന് മുന്നിൽ തലകുനിക്കാതെ നിയമത്തിന്റെ കരുത്തിൽ നിൽക്കുന്നവൻ — അവനാണ് യഥാർത്ഥ നേതാവ്. കാരണം ശബ്ദം ചരിത്രം സൃഷ്ടിക്കില്ല; അറിവാണ് ചരിത്രം സൃഷ്ടിക്കുന്നത്.
Abdul Razak Saqafi Kadmat
9447521461